واکنش فرهیختگان شایعات جنجالی دیروز فیگارو

روزنامه فرهیختگان:  گزارش منتشرشده در روزنامه فرانسوی «فیگارو» با طرح ادعایی عجیب مبنی بر انتقال عملی اختیارات ریاست‌جمهوری به علی لاریجانی، مستقیماً مرجعیت اجرایی کشور را هدف قرار داد. این گزارش با اتکا به منابعی که آن‌ها را «آگاه» می‌نامد، مدعی است که مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران، از دایره تصمیم‌گیری‌های کلان کنار گذاشته شده و علی لاریجانی به‌عنوان دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، اکنون عملاً سکان هدایت کشور را در دست دارد. این سناریوسازی فراتر از ارائه فکت غلط، یک پروژه «مشروعیت‌زدایی» است. با برجسته‌کردن این ادعا که «رئیس‌جمهور هیچ‌کاره است»، رسانه تلاش می‌کند پیوند میان رأی مردم و حاکمیت را سست نشان داده و تصویر یک «دولت موازی» یا «حاکمیت دوگانه» را در ذهن مخاطب حک کند. 

عمق فاجعه‌بار این روایت زمانی آشکار می‌شود که فیگارو به بازخوانی یک سناریوی تخیلی تحت عنوان «کودتای نافرجام روحانی -ظریف» می‌پردازد. گزارش مدعی است که درست در اوج ناآرامی‌های دی‌ماه ایران، حسن روحانی و محمدجواد ظریف با همراهی تعدادی از روحانیون قم و عناصری از سپاه پاسداران، تلاشی را برای تغییر ساختار تصمیم‌گیری آغاز کردند. فیگارو مدعی است که این طرح تنها به دلیل مخالفت علی لاریجانی شکست خورده است. این روایت با ذکر جزئیاتی نظیر «حبس خانگی چندروزه روحانی و ظریف» و بازداشت چهره‌های اصلاح‌طلب، سعی دارد شکافی در بدنه حاکمیت القا کند. هدفش هم ایجاد حس بی‌اعتمادی در میان لایه‌های مدیریتی و تضعیف انسجام ملی است. همچنین یک هدف مهم دیگر نیز پشت این پروژه است. با القای اینکه در ایران کودتای ناموفقی صورت‌گرفته و ترکیب آن با بخش‌های دیگر گزارش، دست نیروی مهاجم برای حمله به کشور باز می‌شود و یک بال مشروعیت حملات را به حرکت درمی‌آورد. 

در ادامه نام علی شمخانی، دبیر شورای دفاع نیز به‌عنوان یک عضو هم‌رده با لاریجانی مطرح شده تا سبد جایگاه‌های مهم فیگارو تکمیل شود. این تاکتیک برای این است که مخاطب تصور کند در مرکز قدرت ایران، هیچ‌کس به دیگری اعتماد ندارد و کشور در آستانه یک فروپاشی ساختاری از درون است. همه این تاکتیک‌ها ریشه در افکار شناخته‌شده ترامپ دارند که در کتاب «هنر معامله» به‌تفصیل درباره‌اش توضیح داده است. 

به‌موازات این گزارش، خبر عجیب دیگری نیز منتشر شد که مدعی خروج محمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات از کشور بود. موضوعی که بلافاصله تکذیب شد و حتی صحبت‌هایی از سوی خاتمی با محوریت انسجام ملی انتشار یافت. این اولین‌بار نیست که ترامپ هم‌زمان با مذاکره، نمایش‌های میدانی و رسانه‌ای را پیش می‌برد؛ اما نکته مهم اینجاست که بدانیم این گزارش‌های رسانه‌ای مهم‌ترین لایه از دکترین تسلیم تحمیلی ترامپ است. 

هدف از این شایعه القای حس فرار چهره‌های سیاسی بود. این رویکرد در روز‌های جنگ 12‌روزه نیز پیاده شد و طبق گفته مقامات کشور، تماس‌هایی با برخی از آن‌ها برای خروج از کشور صورت گرفته بود. 

این شایعات زرد یک نقطه مشترک با گزارش‌های فیگارو و اینترنشنال دارد و آن‌هم اینکه هر دو پروژه می‌خواهند بگویند مرکزیت قدرت در ایران از دست رفته و هر کسی به دنبال راهی برای نجات خویش است.